Genel bakış
Mide balonu, midenin içinde belirli bir hacim kaplayarak daha az miktarda yiyecekle tokluk hissi oluşmasına yardımcı olmayı amaçlayan geçici bir uygulamadır. Balon genellikle silikon gibi yumuşak bir malzemeden yapılır; mideye boş (sönük) hâlde yerleştirilir ve içi çoğunlukla steril serum fizyolojikle doldurulur. Midenin yapısı değiştirilmez; balon çıkarıldığında mide eski hacmine döner.
Balonun etkisi yalnızca yer kaplamasıyla açıklanmaz. Midenin boşalmasını yavaşlatarak tokluk süresini uzatabilir ve porsiyonların küçülmesini kolaylaştırabilir. Ancak kalıcı bir değişiklik yaratmaz. Bu nedenle balon dönemi, yeni beslenme ve hareket alışkanlıklarının öğrenildiği ve pekiştirildiği bir destek dönemi olarak düşünülmelidir.
Mide balonu ameliyat değildir
Mide balonu uygulamasında karın duvarına ya da mideye kesi yapılmaz, mide dokusu çıkarılmaz ve bağırsaklarda değişiklik yapılmaz. Bu nedenle obezite cerrahisinin "küçük bir türü" olarak değil, ayrı bir tedavi seçeneği olarak değerlendirilmelidir. Beklenen etki, etkinin süresi ve kimlerde düşünülebileceği de cerrahiden farklıdır.
Nasıl uygulanır?
Uygulamadan önce midenin durumu değerlendirilir; ülser, büyük mide fıtığı (hiatus hernisi) ya da balon yerleştirilmesine engel olabilecek başka bir bulgu olup olmadığına bakılır. Balon, çoğu zaman sedasyon (ilaçla sağlanan uyku hâli) altında yapılan bir endoskopi sırasında yerleştirilir.
Uygulamanın temel adımları
- Endoskopik kontrol
Ağız yoluyla ilerletilen endoskopla yemek borusu, mide ve on iki parmak bağırsağı incelenir.
- Balonun yerleştirilmesi
Sönük balon mideye ilerletilir ve konumu kamera ile kontrol edilir.
- Doldurma
Balon, ince bir kateter aracılığıyla genellikle steril serum fizyolojikle, hekimin belirlediği hacme kadar doldurulur; ardından kateter ayrılır.
- Gözlem
İşlem sonrasında kişi bir süre gözlem altında tutulur; bulantı ve kramp gibi erken yakınmalar için ilaç planı yapılır.
İşlemin süresi ve gözlemde kalınacak zaman; kişinin sağlık durumuna, kullanılan balon türüne ve işlem sırasında karşılaşılan duruma göre değişir. Sağlık Bakanlığı protokolü, endoskopik obezite işlemlerinin hastane ortamında ve gerektiğinde 24 saat ulaşılabilecek bir merkezde yapılmasını öngörür.
Balon ne kadar süre midede kalır?
Mide balonları kısa süreli kullanım için onaylanmış cihazlardır. Sağlık Bakanlığı protokolünde aktarıldığı üzere, cihazın türüne göre onaylı kullanım süresi genellikle 6 ile 12 ay arasında değişir. Bazı balon türlerinde tedavi süresince balonun hacmi endoskopik olarak ayarlanabilir. Süre dolduğunda balonun içindeki sıvı boşaltılır ve balon yine endoskopiyle çıkarılır. Balonun onaylı süreden daha uzun süre midede bırakılması önerilmez.
Kimlerde değerlendirilebilir?
Türkiye'de mide balonu gibi endoskopik obezite tedavilerinin kimlerde değerlendirilebileceği, Sağlık Bakanlığı'nın Obezite ve Metabolik Cerrahi Klinik Protokolü (2026) içinde tanımlanmıştır. Protokole göre bu yöntemler, diyet ve egzersizle yeterli sonuç alınamamış yetişkinlerde yaşam tarzı değişikliğiyle birlikte düşünülebilir:
| Durum | Açıklama |
|---|---|
| VKİ 30 kg/m² ve üzeri | Diyet ve egzersizle yeterli kilo kaybı sağlanamamışsa değerlendirilebilir. |
| VKİ 27–29,9 kg/m² | Obeziteyle ilişkili en az bir hastalık (ör. tip 2 diyabet, yüksek tansiyon, uyku apnesi) varlığında değerlendirilebilir. |
| VKİ 50 kg/m² ve üzeri | Obezite cerrahisi öncesinde, ameliyata daha uygun koşullarda girilmesine yardımcı olmak amacıyla "köprü tedavisi" olarak düşünülebilir. |
Tabloyu yana kaydırarak inceleyebilirsiniz.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı, Obezite ve Metabolik Cerrahi Klinik Protokolü – Revizyon 01, Nisan 2026 (§2.2). Hastalık örnekleri açıklama amacıyla verilmiştir.
Uluslararası kılavuzlar da benzer bir çerçeve çizer. Amerikan ve Avrupa gastrointestinal endoskopi derneklerinin ortak kılavuzu (ASGE–ESGE, 2024), mide balonu dahil endoskopik obezite tedavilerinin yaşam tarzı değişikliğiyle birlikte VKİ 30 kg/m² ve üzerindeki ya da obeziteyle ilişkili en az bir hastalıkla birlikte VKİ 27–29,9 kg/m² olan yetişkinlerde düşünülebileceğini belirtir. Buna karşın uluslararası bir uzman uzlaşı çalışmasında (IFSO Delphi, 2024) balonların obezite tedavisindeki yeri konusunda uzlaşı sağlanamamıştır. Bu durum, yöntemin kimde ve hangi amaçla kullanılacağının dikkatle seçilmesi gerektiğini gösterir.
Bu çerçeve genel bilgilendirme amaçlıdır. Balonun size uygun olup olmadığı; kilo geçmişiniz, eşlik eden hastalıklarınız, mide muayenesinin sonucu ve beklentileriniz birlikte değerlendirilerek belirlenir.
VKİ (BMI) HesaplamaVücut kitle indeksinizi hesaplayın — sonuç tek başına bir tedavi kararı değildir.Kimlerde uygun olmayabilir?
Aşağıdaki durumlar balon uygulamasının ertelenmesini, farklı bir yöntemin düşünülmesini veya balonun uygun olmamasını gerektirebilir. Hangi durumun sizin için geçerli olduğu muayene ve tetkiklerle netleşir:
- Daha önce geçirilmiş mide ameliyatı (ör. tüp mide veya gastrik bypass)
- Büyük mide fıtığı (hiatus hernisi) ya da belirgin yemek borusu hastalığı
- Aktif mide veya on iki parmak bağırsağı ülseri, mide kanaması öyküsü
- Gebelik, emzirme dönemi ya da tedavi süresince gebelik planı
- Sürekli kan sulandırıcı veya mideyi tahriş edebilecek ağrı kesici (NSAİİ) kullanma gerekliliği
- İltihabi bağırsak hastalığı gibi sindirim sistemi hastalıkları
- Tedavi edilmemiş yeme bozukluğu, alkol ya da madde bağımlılığı
- Balon dönemi boyunca takip ve beslenme programına katılımın mümkün olmaması
Daha önce obezite ameliyatı geçirmiş kişilerde kilo sorunları farklı bir değerlendirme gerektirir; bu konudaki genel yaklaşımlar için ameliyat sonrası tekrar kilo alımı sayfasına bakabilirsiniz.
Değerlendirme ve hazırlık
Balon kararı tek bir görüşmeyle verilmez. Değerlendirme genellikle şu başlıkları kapsar:
- Kilo geçmişi; daha önce denenen diyet, egzersiz ve ilaç tedavilerinin gözden geçirilmesi
- Eşlik eden hastalıkların ve kullanılan ilaçların değerlendirilmesi
- Kan tetkikleri (kan şekeri, lipitler, tiroid, karaciğer ve böbrek fonksiyonları gibi)
- Beslenme alışkanlıklarının diyetisyenle değerlendirilmesi ve balon dönemi için programın planlanması
- Gerekli durumlarda psikolojik değerlendirme ve yeme davranışının ele alınması
- Sedasyon açısından uygunluğun değerlendirilmesi
Hazırlık döneminde balonun neler sağlayabileceği ve neler sağlayamayacağı açıkça konuşulur. Balonun geçici olduğunu, ilk günlerde bulantı yaşanabileceğini ve asıl kazanımın balon döneminde oluşturulan alışkanlıklar olduğunu bilmek, süreci daha gerçekçi planlamaya yardımcı olur. İşlem öncesinde belirli bir süre aç kalınması gerekir; ayrıntılar size ayrıca bildirilir.
Balon dönemi: beslenme ve yaşam tarzı programı
Balon yerleştirildikten sonra mide, içindeki balona alışma sürecinden geçer. Beslenme genellikle sıvılarla başlar; ekibin önerisine göre püre kıvamındaki ve yumuşak gıdalara, ardından küçük porsiyonlu düzenli beslenmeye geçilir. Her aşamanın süresi kişiye göre belirlenir.
Balon döneminde amaç yalnızca kilo vermek değil; porsiyon kontrolü, öğün düzeni, fiziksel aktivite ve uyku gibi alışkanlıkların balon çıkarıldıktan sonra da sürdürülebilecek şekilde yerleşmesidir. Uluslararası kılavuzlarda da balonun denetimli bir beslenme ve davranış değişikliği programıyla birlikte kullanılması öngörülür. Ayrıntılı bilgi için mide balonu sonrası beslenme rehberine göz atabilirsiniz.
Fiziksel aktivite
İlk günlerdeki yakınmalar azaldıktan sonra yürüyüş gibi hafif aktivitelerle başlanabilir. Düzenli hareket, kilo kaybı sırasında kas kütlesinin korunmasına ve balon çıkarıldıktan sonra kilonun korunmasına katkı sağlar. Aktivite planınızı sağlık durumunuza göre ekibinizle birlikte oluşturun.
Beklenen sonuçlar
Mide balonuyla elde edilen kilo kaybı kişiden kişiye belirgin biçimde değişir. Başlangıç kilosu, beslenme programına uyum, fiziksel aktivite, balonun tolere edilebilmesi ve takip düzeni sonucu etkileyen başlıca etkenlerdir. Bu nedenle herkes için geçerli bir "kaç ayda kaç kilo" yanıtı yoktur.
Bilimsel çalışmalarda kilo kaybı, başlangıç kilosuna oranla toplam kilo kaybı yüzdesi (%TWL) ile ifade edilir. Örneğin 100 kg'dan 92 kg'a inen bir kişinin %TWL değeri %8'dir. Sağlık Bakanlığı protokolünde aktarılan verilere göre mide balonlarıyla 6–12 aylık dönemde bildirilen toplam kilo kaybı yaklaşık %5 ile %13 arasındadır.
Bu aralık nasıl okunmalı?
Bu değerler farklı çalışmalardaki hasta gruplarının sonuçlarından derlenmiş, toplum düzeyindeki aralıklardır; kişisel bir tahmin ya da söz değildir. Bazı kişiler bu aralığın altında, bazıları üstünde kilo verebilir. Balonun planlanandan önce çıkarılması gerekirse beklenen etki de daha sınırlı kalabilir.
Kilo kaybıyla birlikte kan şekeri ve kan basıncı gibi obeziteyle ilişkili sağlık göstergelerinde de düzelme görülebilir. Ancak bu etkilerin kalıcılığı, balon sonrası dönemde kilonun ne ölçüde korunduğuna bağlıdır.
Balon çıkarıldıktan sonra ne olur?
Balon çıkarıldığında mide eski hacmine döner ve tokluk hissi zamanla balon öncesine yaklaşabilir. Bu nedenle balon sonrası dönemde kilonun bir kısmının geri alınması sık görülür. Balon döneminde edinilen beslenme ve hareket alışkanlıklarının sürdürülmesi, diyetisyen takibinin devam etmesi ve gerektiğinde ek tedavilerin zamanında konuşulması, kilonun korunmasında belirleyicidir.
Kilo DeğişimiBaşlangıç ve güncel kilonuzla kilo değişiminizi yüzde olarak hesaplayın.Olası riskler ve yan etkiler
Mide balonu ameliyat olmasa da her tıbbi işlem gibi yan etki ve risk taşır. Yakınmaların çoğu ilk günlerde görülür; ciddi komplikasyonlar ise nadirdir. Risklerin önceden bilinmesi, erken belirtilerin fark edilmesini kolaylaştırır.
- Bulantı, kusma ve karın krampları: Özellikle ilk günlerde sıktır; çoğunlukla ilaçlar ve beslenme düzenlemesiyle kontrol altına alınır. Uzun süren kusma sıvı kaybına yol açabileceğinden ekibe bildirilmelidir.
- Reflü ve mide ekşimesi: Balon döneminde ortaya çıkabilir veya artabilir.
- Tolere edememe ve erken çıkarma: Yakınmalar geçmezse balonun planlanan süreden önce çıkarılması gerekebilir.
- Mide tahrişi ve ülser: Balonun temas ettiği bölgede nadiren yara (ülser) gelişebilir.
- Balonun sönmesi: Nadiren balon kendiliğinden sönebilir; sönen balonun bağırsağa ilerleyerek tıkanıklık oluşturması çok nadir fakat ciddi bir durumdur.
- Nadir ve ciddi komplikasyonlar: Mide veya yemek borusunda delinme (perforasyon), akut pankreatit ve balonun kendiliğinden aşırı şişmesi (hiperinflasyon) bildirilmiştir.
| Başlık | Bildirilen aralık |
|---|---|
| Balonun erken çıkarılması | Yaklaşık %7,6–18,4 |
| Ciddi istenmeyen olaylar | Yaklaşık %0,5–3 |
| Mide delinmesi (perforasyon) | Yaklaşık %0,1 |
| Ölüm | Yaklaşık %0,1 |
Tabloyu yana kaydırarak inceleyebilirsiniz.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı, Obezite ve Metabolik Cerrahi Klinik Protokolü – Revizyon 01, Nisan 2026. Değerler farklı çalışmalardan derlenmiş toplum düzeyindeki aralıklardır; kişisel risk, sağlık durumuna ve uygulama koşullarına göre değişir.
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), sıvıyla doldurulan mide balonlarına ilişkin 2020 tarihli güvenlik güncellemesinde aşırı şişme ve akut pankreatit riskine dikkat çekmiş, hastaların bu belirtiler konusunda bilgilendirilmesini ve izlenmesini önermiştir. Bu nedenle balon döneminde yeni başlayan ya da giderek artan yakınmaların hafife alınmaması önemlidir.
Hangi durumlarda hemen başvurmalısınız?
Balon döneminde şiddetli veya giderek artan karın ya da sırt ağrısı, sıvıları tutamayacak kadar süren kusma, kanlı veya kahve telvesi görünümünde kusma, siyah dışkı, ateş, nefes darlığı, belirgin karın şişliği ya da gaz-dışkı çıkaramama gibi belirtilerde vakit kaybetmeden ekibinize veya en yakın acil servise (112) başvurun. Başvurduğunuz yerde midenizde balon bulunduğunu mutlaka belirtin.
Mide balonu ve diğer seçenekler
Mide balonu, obezite tedavisindeki seçeneklerden yalnızca biridir. Beslenme ve davranış programları, fiziksel aktivite ve hekim kontrolünde ilaç tedavileri de cerrahi dışı seçenekler arasında yer alır. Sağlık Bakanlığı protokolü, midenin hacmini endoskopik dikişlerle küçülten endoskopik sleeve gastroplasti (ESG) gibi yöntemleri de benzer ölçütlerle ele alır.
| Başlık | Mide balonu | Obezite cerrahisi |
|---|---|---|
| Uygulama | Endoskopiyle, kesi yapılmadan | Genel anestezi altında, çoğunlukla laparoskopik (kapalı) ameliyat |
| Kalıcılık | Geçici; belirli bir süre sonra çıkarılır | Kalıcı anatomik değişiklik |
| Protokoldeki VKİ çerçevesi | VKİ ≥30 ya da hastalıkla birlikte 27–29,9 | VKİ ≥40; hastalıkla birlikte 35–39,9; belirli durumlarda 30–34,9 |
| Takip | Balon dönemi ve sonrasında beslenme programı | Ömür boyu takip ve vitamin–mineral desteği |
Tabloyu yana kaydırarak inceleyebilirsiniz.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı, Obezite ve Metabolik Cerrahi Klinik Protokolü (2026). Tablo bir karşılaştırma ya da öneri değildir; yöntem seçimi kişisel değerlendirmeyle yapılır.
Hangi yöntemin size uygun olduğu; kilo geçmişiniz, sağlık durumunuz ve beklentileriniz birlikte ele alınarak belirlenir. Ameliyat gerektirmeyen tedavilerin genel çerçevesi için ameliyatsız obezite tedavileri, endoskopi gerektirmeden kapsül biçiminde yutulan balon için yutulabilir mide balonu, cerrahi bir seçenek hakkında bilgi için tüp mide ameliyatı sayfalarına göz atabilirsiniz.
Yutulabilir Mide BalonuEndoskopi gerektirmeden kapsül biçiminde yutularak yerleştirilen balon hakkında bilgi.Takip
Balon dönemi boyunca yapılan kontroller; kilo değişimini, beslenmeyi, yakınmaları ve kullanılan ilaçları kapsar. Balon çıkarıldıktan sonra da diyetisyen takibinin bir süre sürdürülmesi kilonun korunmasına yardımcı olur. Kilo korunamazsa ya da sağlık sorunları devam ederse, sonraki adımlar erken dönemde ve kişiye özel olarak konuşulur.
Mide balonu hakkında kişisel değerlendirme
Balonun sizin için uygun bir seçenek olup olmadığı; sağlık durumunuz, kilo geçmişiniz ve beklentileriniz birlikte ele alınarak değerlendirilir.
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı. Obezite ve Metabolik Cerrahi Klinik Protokolü – Revizyon 01 (Nisan 2026) (2026). Resmi kurum · Erişim: 25 Eylül 2026
- Jirapinyo P, et al. ASGE–ESGE guideline on primary endoscopic bariatric and metabolic therapies for adults with obesity. Gastrointest Endosc 2024;99(6):867–885.e64 (2024). DOI: 10.1016/j.gie.2023.12.004. PMID: 38639680. Kılavuz · Erişim: 25 Eylül 2026
- Ali MR, et al. ASMBS position statement on intragastric balloon therapy endorsed by SAGES. Surg Obes Relat Dis 2016;12(3):462–467 (2016). DOI: 10.1016/j.soard.2015.12.026. PMID: 27056407. Kılavuz · Erişim: 25 Eylül 2026
- U.S. Food and Drug Administration. FDA In Brief: Postmarket Update on Liquid-filled Intragastric Balloons (Nisan 2020) (2020). Resmi kurum · Erişim: 25 Eylül 2026
- Salminen P, et al. IFSO Consensus on Definitions and Clinical Practice Guidelines for Obesity Management — an International Delphi Study. Obes Surg 2024;34(1):30–42 (2024). DOI: 10.1007/s11695-023-06913-8. PMID: 37999891. Kılavuz · Erişim: 25 Eylül 2026
VKİ (BMI) HesaplamaBoy ve kilonuzla vücut kitle indeksinizi hesaplayın.
Kilo Değişimiİki ölçüm arasındaki kilogram ve yüzde değişim.
Op. Dr. Ersun Topal anlatıyor
Sık sorulan sorular
Mide balonu ameliyat mıdır?
Hayır. Mide balonu cerrahi bir işlem değildir; endoskopiyle yerleştirilen ya da kapsül biçiminde yutulan ve midede geçici olarak yer kaplayan bir yöntemdir. Belirli bir süre sonra çıkarılır veya kendiliğinden söner ve beslenme–yaşam tarzı programıyla birlikte uygulanır. Ameliyat gerektirmese de kendine özgü riskleri vardır ve uygunluk hekim değerlendirmesiyle belirlenir.
Ayrıntılı bilgiMide balonu kimlere uygulanabilir?
Sağlık Bakanlığı klinik protokolüne (2026) göre mide balonu; diyet ve egzersizle yeterli sonuç alınamayan, VKİ'si 30 kg/m² ve üzerinde olan ya da 27–29,9 kg/m² aralığında olup obeziteyle ilişkili bir hastalığı bulunan yetişkinlerde, yaşam tarzı değişikliğiyle birlikte değerlendirilebilir. Çok yüksek VKİ'si olan bazı hastalarda ameliyat öncesi "köprü tedavisi" olarak da gündeme gelebilir. Uygunluk; mide hastalıkları, geçirilmiş ameliyatlar ve genel sağlık durumu dikkate alınarak belirlenir.
Ayrıntılı bilgiYutulabilir mide balonu ile endoskopik mide balonu arasındaki fark nedir?
Endoskopik balon, endoskopi işlemiyle yerleştirilir ve kullanım süresi sonunda yine endoskopiyle çıkarılır. Yutulabilir balon ise kapsül biçiminde yutulur, genellikle yerleştirilmesi için endoskopi gerekmez ve belirli bir süre sonra kendiliğinden sönerek vücuttan atılacak şekilde tasarlanmıştır. İki yöntemin kullanım süresi, uygun olduğu kişiler ve riskleri farklıdır; seçim hekim değerlendirmesiyle yapılır.
Ayrıntılı bilgiMide balonunun yan etkileri nelerdir?
İlk günlerde bulantı, kusma ve karın ağrısı sık görülür ve çoğu zaman destek tedavisiyle hafifler. Nadiren balonun erken çıkarılmasını gerektiren tahammülsüzlük, ülser, balonun aşırı şişmesi, pankreatit, mide delinmesi veya bağırsak tıkanması gibi ciddi sorunlar gelişebilir. Şiddetli karın ağrısı, sürekli kusma veya sıvıları tutamama durumunda vakit kaybetmeden ekibinize ya da en yakın acil servise (112) başvurun.
Ayrıntılı bilgiBalon çıkarıldıktan sonra kilo geri alınır mı?
Balon çıkarıldıktan veya söndükten sonra kilonun bir kısmının geri alınması sık görülür. Bu nedenle balon tek başına bir çözüm olarak değil, kalıcı beslenme ve hareket alışkanlıkları kazanmaya yardımcı olan geçici bir destek olarak görülür. Balon dönemi boyunca ve sonrasında diyetisyen destekli takip, sonuçların sürdürülmesinde önemlidir.
Ayrıntılı bilgiİlgili sağlık yazıları
Mide Balonu Sonrası Beslenme ve İlk Günler
Mide balonu sonrası ilk günlerde bulantı ve kramplar sık görülür. Uyum dönemi, beslenme aşamaları, balon yerindeyken beslenme ilkeleri ve balon…Mide Balonu ile Tüp Mide Arasındaki Temel Farklar
Mide balonu ameliyatsız ve geçici, tüp mide ise kalıcı bir cerrahi yöntemdir. Uygulama, kalıcılık, kimlerde değerlendirildikleri, beklenen etki…
Diğer yöntemler
Yöntemler "hangisi daha iyi" sorusuyla değil; kişinin sağlık durumu, önceki tedavileri ve klinik değerlendirmeyle ele alınır.
