Obezite Cerrahisi
Obezite Cerrahisini Hangi Hekimle, Hangi Hastanede ve Hangi Malzemeyle Olmalıyım?
3 Ekim 2024
Tetkikler ve uzman görüşleri
Ameliyat öncesi değerlendirmenin amacı, hem ameliyatın güvenle yapılabilmesi için genel sağlık durumunu hem de yöntem seçimini etkileyebilecek durumları ortaya koymaktır. Yapılacak incelemeler kişinin yaşına, eşlik eden hastalıklarına ve öyküsüne göre değişir. Sık istenen incelemeler şunlardır:
- Kan testleri: Kan sayımı, kan şekeri ve HbA1c, böbrek ve karaciğer testleri, kan yağları, tiroit testleri, pıhtılaşma testleri ile demir, B12, folat ve D vitamini gibi vitamin–mineral düzeyleri.
- Üst sindirim sistemi endoskopisi: Reflü, mide fıtığı, ülser, gastrit ve mide mikrobu (Helicobacter pylori) varlığını değerlendirmek için önerilir.
- Karın ultrasonu: Karaciğer yağlanması ve safra taşı gibi durumların değerlendirilmesi.
- Kalp ve akciğer değerlendirmesi: Gerekli görülen kişilerde EKG, ekokardiyografi, solunum testleri.
- Uyku apnesi değerlendirmesi: Horlama, gündüz uykululuğu gibi belirtileri olan kişilerde uyku testi gerekebilir.
- Endokrinoloji, beslenme ve psikoloji görüşleri: Hormonal nedenlerin dışlanması, beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi ve ameliyat sonrası sürece hazırlık.
Psikolojik değerlendirme bir "sınav" değildir; beklentilerin, yeme davranışının ve destek ihtiyacının konuşulduğu bir hazırlık adımıdır. Ayrıntılar için Obezite cerrahisi öncesi psikolojik değerlendirme yazısını okuyabilirsiniz.
Beslenme hazırlığı
Ameliyat öncesi dönemde beslenme düzeni, hem ameliyatın teknik olarak daha güvenli yapılabilmesi hem de ameliyat sonrasındaki alışkanlıklara hazırlık için önemlidir. Birçok ekip, ameliyattan önceki kısa bir dönemde karaciğerin küçülmesine yardımcı olmak amacıyla düşük kalorili ve protein ağırlıklı bir beslenme programı uygular. Programın içeriği ve süresi kişiye göre diyetisyen ve cerrahi ekip tarafından belirlenir.
- Öğünleri küçültmeye ve yavaş yemeye bu dönemde başlamak
- Şekerli ve gazlı içecekleri azaltmak, bırakmak
- Sıvıları yemeklerle birlikte değil, öğün aralarında tüketmeyi denemek
- Protein kaynaklarını (yoğurt, yumurta, süt ürünleri, et, tavuk, balık, baklagiller) tanımak
- Alkolü bırakmak
Ameliyat öncesi kilo verme hakkında
Uluslararası kılavuzlar (ASMBS/IFSO, 2022), ameliyat öncesinde zorunlu bir kilo verme hedefi konmasını destekleyen yeterli veri olmadığını belirtir. Ameliyat öncesi beslenme programının amacı, bir "şart" koymak değil; ameliyatın güvenliğini artırmak ve sonraki döneme hazırlıktır.
İlaçların gözden geçirilmesi
Kullandığınız tüm ilaçları, bitkisel ürünleri ve takviyeleri ekibinize eksiksiz bildirin. Bazı ilaçların ameliyat öncesinde dozunun değiştirilmesi, geçici olarak ara verilmesi ya da farklı bir ilaçla değiştirilmesi gerekebilir:
- Kan sulandırıcılar ve pıhtı önleyici ilaçlar
- Diyabet ilaçları ve insülin (ameliyat sonrasında dozlar genellikle değişir)
- Obezite tedavisinde kullanılan ve mide boşalmasını yavaşlatan enjeksiyon ilaçlar (anestezi güvenliği açısından ekibin bilmesi gerekir)
- Doğum kontrol hapları ve hormon tedavileri (pıhtı riski açısından)
- Ağrı kesiciler (özellikle mide üzerinde etkili olabilen türler)
Önemli
Hiçbir ilacı ekibinize danışmadan kendi başınıza bırakmayın ya da dozunu değiştirmeyin.
Sigara, alkol ve gebelik planı
Sigara ve tütün ürünleri; yara iyileşmesini, akciğer fonksiyonlarını ve ameliyat sonrası ülser riskini olumsuz etkiler. Bu nedenle ameliyattan haftalar önce bırakılması ve ameliyat sonrasında da kullanılmaması önerilir. Alkol, ameliyat sonrasında daha hızlı ve daha güçlü etki gösterebileceği için bu dönemde bırakılmalıdır.
Obezite ameliyatı sonrasındaki hızlı kilo kaybı döneminde gebelik önerilmez; gebelik planı olan kadınların bunu değerlendirme sırasında ekiple konuşması ve uygun bir doğum kontrol yöntemi kullanması gerekir. Ayrıntılar için Obezite cerrahisi sonrası gebelik planlaması yazısına bakabilirsiniz.
Hareket ve nefes egzersizleri
Ameliyat öncesinde kişinin gücü ölçüsünde düzenli yürüyüş yapması, ameliyat sonrası erken dönemde hareket etmeyi kolaylaştırır. Ekibiniz, ameliyat sonrası akciğer fonksiyonlarını desteklemek için nefes egzersizleri önerebilir. Eklem sorunları veya kalp hastalığı olan kişilerde hareket planı hekimle birlikte belirlenmelidir.
Hastaneye yatış öncesi
- Ameliyat öncesi açlık süresi ve hangi ilaçların sabah alınacağı ekibinizce size bildirilir; bu talimatlara uyun.
- Uyku apnesi için cihaz (CPAP) kullanıyorsanız hastaneye yanınızda getirin.
- Kullandığınız ilaçların listesini ve önceki tetkik sonuçlarınızı yanınızda bulundurun.
- Rahat, önden açılan giysiler ve kaymaz terlik hazırlayın.
- Taburculuk sonrası ilk günler için sıvı ve protein içeren besinleri önceden planlayın.
- Ameliyat sonrası ilk dönemde size destek olabilecek bir yakınınızla süreci konuşun.
Ameliyat sonrasındaki süreç için Ameliyat sonrası takip ve Beslenme sayfalarını inceleyebilirsiniz.
Kaynaklar
- Mechanick JI, et al. Clinical Practice Guidelines for the Perioperative Nutrition, Metabolic, and Nonsurgical Support of Patients Undergoing Bariatric Procedures – 2019 Update. Surg Obes Relat Dis 2020;16(2):175–247 (2020). DOI: 10.1016/j.soard.2019.10.025. PMID: 31917200. Kılavuz · Erişim: 25 Eylül 2026
- Brown WA, et al. IFSO Position Statement on the Role of Esophago-Gastro-Duodenal Endoscopy Prior to and after Bariatric and Metabolic Surgery Procedures. Obes Surg 2020;30(8):3135–3153 (2020). DOI: 10.1007/s11695-020-04720-z. PMID: 32472360. Kılavuz · Erişim: 25 Eylül 2026
- T.C. Sağlık Bakanlığı. Obezite ve Metabolik Cerrahi Klinik Protokolü – Revizyon 01 (Nisan 2026) (2026). Resmi kurum · Erişim: 25 Eylül 2026
- Eisenberg D, Shikora SA, Aarts E, et al. 2022 ASMBS and IFSO: Indications for Metabolic and Bariatric Surgery. Surg Obes Relat Dis 2022;18(12):1345–1356 (2022). DOI: 10.1016/j.soard.2022.08.013. PMID: 36280539. Kılavuz · Erişim: 25 Eylül 2026
- American Diabetes Association Professional Practice Committee. 8. Obesity and Weight Management for the Prevention and Treatment of Diabetes: Standards of Care in Diabetes—2026. Diabetes Care 2026;49(Suppl 1):S166–S182 (2026). DOI: 10.2337/dc26-S008. PMID: 41358882. Kılavuz · Erişim: 25 Eylül 2026
