Kasık Fıtığı AmeliyatıLaparoskopik Kasık Fıtığı Onarımı (TEP / TAPP)

Karın duvarı, iç organları bir arada tutan kas ve bağ dokusu katmanlarından oluşur. Kasık bölgesi, erkeklerde sperm kanalının, kadınlarda ise rahim bağının geçtiği doğal bir kanal (inguinal kanal) içerdiği için karın duvarının görece zayıf bir bölgesidir. Bu bölgedeki bir zayıflıktan karın içi yağ dokusunun veya bir bağırsak kıvrımının dışarı doğru çıkmasına kasık fıtığı (inguinal herni) denir.

• İndirekt fıtık: Kasık kanalı boyunca ilerler; doğuştan açık kalan bir yapıyla ilişkili olabilir ve her yaşta görülebilir.
• Direkt fıtık: Kasık kanalının arka duvarındaki zayıflıktan çıkar; ileri yaşlarda daha sık görülür.
• Femoral fıtık: Kasık bağının altından, uyluk kökünden çıkar. Kadınlarda daha sık görülür ve sıkışmaya daha yatkındır.

Kasık fıtıkları erkeklerde çok daha sık görülür. HerniaSurge kılavuzunda kasık fıtığı için belirtilen risk etkenleri arasında aile öyküsü, daha önce karşı tarafta fıtık olması, erkek cinsiyet, ileri yaş, kolajen yapısını etkileyen durumlar, prostat ameliyatı öyküsü ve düşük vücut kitle indeksi yer alır.

En sık belirti, kasıkta ayakta dururken, öksürürken veya ıkınırken belirginleşen, uzanınca küçülen ya da kaybolan bir şişliktir. Bazı kişilerde şişlik fark edilmeden önce kasıkta dolgunluk, ağırlık, yanma veya ağrı hissedilebilir. Erkeklerde fıtık torbaya kadar inebilir.

Tanı çoğunlukla muayeneyle konur; muayene ayakta ve yatarak, öksürme veya ıkınma sırasında yapılır. Muayene bulgusu net olmayan, kasık ağrısı olduğu hâlde şişlik saptanmayan ya da başka bir nedenden şüphelenilen durumlarda ultrasonografi, gerekirse manyetik rezonans veya tomografi gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır.

HerniaSurge kılavuzuna göre belirti veren kasık fıtıkları cerrahi olarak tedavi edilmelidir. Fıtık bağı veya kuşak gibi yardımcılar fıtığı onarmaz; yalnızca geçici destek sağlayabilir.

Belirti vermeyen ya da çok az belirti veren kasık fıtığı olan erkeklerde, fıtığa bağlı acil durum riski düşük olduğundan izlem (bekle-gör) bir seçenek olabilir. Kılavuz, bu kişilerin çoğunun zamanla ameliyat gereksinimi duyacağını belirtir; bu nedenle izlem ve ameliyat seçeneklerinin riskleri hastayla birlikte konuşulmalıdır.

Kadınlarda kasık bölgesindeki fıtıklarda femoral fıtık olasılığı daha yüksektir. Kılavuza göre kadın cinsiyet, femoral fıtık ve daha önce fıtık nedeniyle hastaneye yatmış olmak sıkışma için risk etkenleridir; femoral fıtıkların zamanında onarılması önerilir. Gebelikte kasık bölgesinde ortaya çıkan şişliklerin çoğu ise kendiliğinden geçen damar genişlemelerinden kaynaklandığından, bu dönemde izlem önerilir.

Tedavi kararında fıtığın özelliklerinin yanında kişinin genel sağlık durumu, yaşam tarzı ve beklentileri de dikkate alınır; kılavuz, kararın hasta ile birlikte verilmesini vurgular.

HerniaSurge kılavuzu, yetişkinlerde yama (mesh) ile onarımı ilk seçenek olarak önerir; bu onarım açık yöntemle ya da laparo-endoskopik (kapalı) yöntemle yapılabilir. Kılavuza göre tüm kasık fıtıkları için tek bir standart teknik yoktur. Açık Lichtenstein onarımı ile laparo-endoskopik onarımlar, üzerinde en çok çalışılmış tekniklerdir. Tedavi; cerrahın deneyimine, hastaya ve fıtığa ait özelliklere ve olanaklara göre kişiselleştirilmelidir.

Tabloyu yana kaydırarak inceleyebilirsiniz.

Kaynak: HerniaSurge Group, Hernia 2018. Hangi yaklaşımın uygun olduğu kişisel değerlendirmeyle belirlenir.

Laparoskopik onarımda karın duvarında açılan birkaç küçük kesiden kamera ve ince aletlerle çalışılır. TEP (totally extraperitoneal, tamamen karın zarı dışı) tekniğinde karın boşluğuna girilmez; TAPP (transabdominal preperitoneal) tekniğinde ise karın boşluğuna girilerek karın zarının arkasındaki alana ulaşılır. Her iki teknikte de yama, fıtığın çıktığı zayıf bölgeyi ve kasıktaki diğer olası fıtık noktalarını (direkt, indirekt ve femoral bölgeler) arkadan örtecek şekilde yerleştirilir.

HerniaSurge kılavuzu, gerekli olanak ve deneyim bulunduğunda laparo-endoskopik tekniklerin daha hızlı iyileşme ve daha düşük kronik ağrı riskiyle ilişkili olduğunu ve maliyet etkin olduğunu belirtir. Bu tekniklerin daha uzun bir öğrenme süreci gerektirdiği de kılavuzda vurgulanır. Kadınlarda, deneyim varsa, kronik ağrı riskini azaltmak ve olası bir femoral fıtığı atlamamak için laparo-endoskopik onarım önerilir.

Laparoskopik yöntemin sıklıkla değerlendirildiği durumlar şunlardır:

• İki taraflı kasık fıtıkları: Her iki taraf aynı kesilerden onarılabilir.
• Daha önce açık yöntemle onarılmış ve tekrarlamış fıtıklar: Kılavuz, önden yapılan onarım sonrası tekrarda arkadan (posterior) onarım önerir.
• Kadınlardaki kasık fıtıkları ve femoral fıtıklar.

Buna karşılık daha önce arkadan (laparoskopik) onarılmış bir fıtık tekrarladığında kılavuz önden (açık) onarımı önerir. Geçirilmiş alt karın ameliyatları, genel anesteziye engel durumlar veya çok büyük fıtıklar gibi durumlarda açık yöntem daha uygun olabilir. Kılavuz, cerrahların hem önden hem arkadan onarım seçeneklerini sunabilmesini önerir.

Ameliyat öncesinde genel sağlık durumu, kullanılan ilaçlar (özellikle kan sulandırıcılar) ve anestezi açısından değerlendirme yapılır. Sigaranın bırakılması yara iyileşmesi açısından yararlıdır. HerniaSurge kılavuzu, ameliyat sonrası bakım düzenlenebildiğinde kasık fıtığı onarımlarının çoğunun günübirlik cerrahi olarak yapılabileceğini belirtir. Taburculuk kararı ise kişinin genel durumu, ağrı kontrolü ve idrar yapabilmesi gibi ölçütlere göre verilir; bu nedenle herkes için aynı değildir.

Kasık fıtığı ameliyatı sonrasında iyileşme süresi herkes için aynı değildir. HerniaSurge kılavuzu, hastaların kendilerini rahat hissettikleri anda kısıtlama olmaksızın normal etkinliklerine dönmelerini önerir. Bu nedenle sabit bir işe dönüş ya da spor tarihi vermek yerine, iyileşmeyi etkileyen etkenleri bilmek daha doğrudur:

• Fıtığın büyüklüğü, tek ya da iki taraflı olması ve daha önce ameliyat edilip edilmediği
• Kullanılan teknik (açık veya laparoskopik)
• Ameliyat sonrası ağrının düzeyi ve kişisel ağrı algısı
• İşin fiziksel yükü; masa başı işler ile ağır kaldırma gerektiren işler arasındaki fark
• Yaş, genel sağlık durumu ve eşlik eden hastalıklar

İlk günlerde kasıkta ağrı, gerginlik, hafif şişlik veya morarma görülebilir; erkeklerde torba bölgesinde geçici şişlik olabilir. Ağrı kesiciler hekiminizin önerdiği şekilde kullanılır. Yürüyüş erken dönemden itibaren teşvik edilir. Kabızlığı önlemek için yeterli sıvı ve lifli besin alımına dikkat etmek yararlıdır.

Kasık fıtığı onarımı sık yapılan bir ameliyat olsa da her cerrahi girişimde olduğu gibi riskleri vardır:

• Seroma ve hematom: Fıtığın bulunduğu bölgede sıvı veya kan birikmesi; çoğu zaman kendiliğinden geriler.
• İdrar yapamama: Ameliyat sonrası erken dönemde geçici olarak görülebilir.
• Enfeksiyon: Yara enfeksiyonu veya seyrek olarak yama enfeksiyonu.
• Kronik ağrı: Kılavuzda, ameliyattan en az 3 ay sonra süren ve günlük etkinlikleri etkileyen, rahatsız edici orta düzeyde ağrı olarak tanımlanır. Klinik olarak anlamlı kronik ağrı sıklığı yaklaşık %10–12 olarak bildirilmiş olup zamanla azalma eğilimindedir; günlük yaşamı veya işi ciddi şekilde kısıtlayan ağrı ise %0,5–6 aralığındadır.
• Fıtığın tekrarlaması (nüks): Her teknikte mümkündür; cerrahi tekniğe ve kişiye ait etkenlere bağlıdır.
• Seyrek riskler: Mesane, bağırsak veya damar yaralanması, testise ait dolaşım sorunları ve anesteziye bağlı riskler.

Kılavuza göre kronik ağrı için risk etkenleri arasında genç yaş, kadın cinsiyet, ameliyat öncesi ağrının yüksek olması, ameliyat sonrası erken dönemde şiddetli ağrı, tekrarlamış fıtık ve açık onarım yer alır. Olası riskler ve size özgü durumlar ameliyat öncesinde ayrıntılı olarak konuşulur.

Kasık fıtığı hakkında sık sorulanlar

Genel cerrahi kapsamındaki diğer konular için genel cerrahi sayfasına bakabilirsiniz.