Bursa'da Obezite Cerrahisi Süreci: İlk Görüşmeden Uzun Dönem Takibe

Türkiye'de obezite cerrahisinin yasal çerçevesi

Türkiye'de obezite cerrahisi, Obezite Üniteleri ve Obezite Cerrahisi Uygulama Üniteleri Hakkında Yönetmelik (2025) ile Sağlık Bakanlığı'nın Obezite ve Metabolik Cerrahi Klinik Protokolü (2026) çerçevesinde uygulanır. Yönetmeliğe göre bariatrik cerrahi, Bakanlığın obezite cerrahisi uygulama belgesine sahip cerrahlarca ve kayıtlı uygulama ünitelerinde yapılabilir; hasta seçimi ise klinik protokole uygun olarak gerçekleştirilir.

Ameliyat kararı öncesinde genel cerrahi, iç hastalıkları veya endokrinoloji ile psikiyatri uzmanlarından oluşan bir sağlık kurulunun rapor düzenlemesi gerekir. Türkiye'de çok disiplinli obezite tedavisine ilişkin uzlaşı raporu (Sonmez ve ark., 2025) da obezitenin kronik bir hastalık olarak; cerrah, iç hastalıkları veya endokrinoloji, beslenme ve psikoloji ya da psikiyatri uzmanlarının yer aldığı bir ekiple ele alınmasını önerir. Hekim ve hastane seçerken dikkate alınabilecek ölçütler için obezite cerrahı nasıl seçilir? yazısına bakabilirsiniz.

Adım adım obezite cerrahisi süreci

Obezite cerrahisi süreci: genel akış

1. İlk görüşme

   Kilo öykünüz, daha önce denediğiniz tedaviler, eşlik eden hastalıklarınız, kullandığınız ilaçlar ve beklentileriniz konuşulur. Vücut kitle indeksi ve bel çevresi ölçülür; uygun olabilecek tedavi seçenekleri ve sonraki adımlar anlatılır.

2. Tetkikler

   Kan tetkikleri ve gerekli görülen durumlarda karın ultrasonu, üst sindirim sistemi endoskopisi, akciğer ve kalp değerlendirmeleri ile uyku apnesi taraması planlanır.

3. Uzman değerlendirmeleri

   İç hastalıkları veya endokrinoloji, psikiyatri ve beslenme değerlendirmeleri yapılır; gerekirse kardiyoloji, göğüs hastalıkları veya anestezi görüşü alınır.

4. Sağlık kurulu raporu

   Değerlendirmeler tamamlandığında uygunluk, protokole göre sağlık kurulunda değerlendirilir ve rapor düzenlenir.

5. Ameliyat öncesi hazırlık

   Sigaranın bırakılması, ilaçların gözden geçirilmesi, ameliyat öncesi beslenme programı ve nefes egzersizleri gibi hazırlıklar yapılır.

6. Ameliyat ve hastane dönemi

   Ameliyat çoğunlukla kapalı (laparoskopik) yöntemle yapılır. Erken hareket, ağrı ve bulantı kontrolü, pıhtı önleyici önlemler ve sıvı alımına başlanması hastane döneminin temel parçalarıdır.

7. Taburculuk ve uzun dönem takip

   Taburculukta beslenme aşamaları, ilaçlar, vitaminler ve kontrol tarihleri anlatılır. Kontroller ilk yıl daha sık, sonrasında düzenli aralıklarla ve ömür boyu sürer.

İlk görüşmeye nasıl hazırlanılır?

İlk görüşmeyi verimli geçirmek için aşağıdaki bilgi ve belgeleri yanınızda getirmeniz yararlı olur:

Görüşme öncesinde VKİ hesaplama aracıyla vücut kitle indeksinizi öğrenebilirsiniz; ancak sonuç tek başına ameliyat kararı anlamına gelmez. Uygunluk ölçütleri için obezite cerrahisi kimlere uygulanabilir? sayfasına bakabilirsiniz.

Tetkikler ve uzman değerlendirmeleri

Ameliyat öncesi değerlendirme, ameliyatın güvenle yapılabilmesi ve size uygun yöntemin belirlenmesi için yapılır. AACE/TOS/ASMBS ortak kılavuzu (Mechanick ve ark., 2019); tüm hastalarda ameliyat öncesi beslenme değerlendirmesini ve vitamin–mineral ölçümlerini, ayrıca nitelikli bir ruh sağlığı uzmanı tarafından yapılan psikososyal değerlendirmeyi önerir. Tüp mide planlanan kişilerde ameliyat öncesi endoskopi de değerlendirilebilir.

Tetkik sonuçlarına göre ek değerlendirmeler gerekebilir; örneğin uyku apnesi şüphesinde uyku testi, kalp hastalığı öyküsünde kardiyoloji görüşü istenebilir. Bu nedenle sürecin süresi kişiden kişiye değişir. Ayrıntılı hazırlık listesi için obezite ameliyatı öncesi hazırlık sayfasına bakabilirsiniz.

Sağlık kurulu ve yöntem seçimi

Sağlık Bakanlığı protokolüne göre yaşam tarzı değişikliği ve diğer yöntemlerle yeterli sonuç alınamayan yetişkinlerde vücut kitle indeksi 40 kg/m² ve üzeri, 35–39,9 kg/m² ile birlikte obeziteyle ilişkili hastalıklar (Edmonton evre 2 ve üzeri) ya da 30–34,9 kg/m² ile birlikte kontrol altına alınamayan tip 2 diyabet (veya Edmonton evre 3 ve üzeri) durumları değerlendirmeye alınır; vücut kitle indeksi 30 kg/m²'nin altında bariatrik-metabolik cerrahi uygulanmaz.

Yöntem seçimi; reflü, diyabet, vücut kitle indeksi, önceki ameliyatlar, beslenme alışkanlıkları ve kişinin tercihleri birlikte değerlendirilerek yapılır. Tüp mide, gastrik bypass ve mini gastrik bypass arasındaki farklar için tüp mide mi, gastrik bypass mı? yazısına bakabilirsiniz.

Ameliyat öncesi hazırlık

ERAS Derneği'nin 2021 bariatrik cerrahi kılavuzu; tüm hastaların alkol ve tütün kullanımı açısından sorgulanmasını, sigaranın ameliyattan en az 4 hafta önce bırakılmasını ve ameliyat öncesinde düşük kalorili bir beslenme programıyla kilo verilmesini önerir. Diyabet ilacı kullananların bu dönemde kan şekeri düşmesi riskine karşı yakından izlenmesi gerekir. Ameliyat öncesi nefes egzersizleri ve gerekiyorsa uyku apnesi cihazının kullanımı da hazırlığın parçasıdır.

Ameliyat ve hastane dönemi

Obezite ameliyatları çoğunlukla kapalı (laparoskopik) yöntemle yapılır. Amerikan Diyabet Derneği'nin (ADA) 2026 standartları, metabolik cerrahinin güvenliğinin kapalı tekniklerin gelişmesi, eğitim ve çok disiplinli ekip çalışmasıyla belirgin biçimde arttığını belirtir. Hastanede kalış süresi ve taburculuk zamanı; yapılan ameliyata, iyileşmenin seyrine ve eşlik eden hastalıklara göre değişir.

Kapalı yöntemin nasıl uygulandığını laparoskopik (kapalı) ameliyat nedir?, hastaneden eve dönüş sürecini ise obezite ameliyatı sonrası iyileşme süreci yazılarında bulabilirsiniz.

Uzun dönem takip

Obezite cerrahisi sonrasında takip ömür boyu sürer. Kontrollerde kilo değişimi, beslenme, vitamin–mineral düzeyleri, eşlik eden hastalıklar ve ilaç dozları değerlendirilir. ADA 2026 standartları, ameliyat sonrasında uzun süreli tıbbi ve davranışsal destek ile düzenli beslenme ve metabolik izlem önerir; yetersiz kilo kaybı veya tekrar kilo alımı açısından değerlendirmenin 6–12 ayda bir yapılmasını tavsiye eder.

Takibin ayrıntıları için ameliyat sonrası takip, beslenme için obezite cerrahisinde beslenme ve vitamin ve mineral takibi sayfalarına bakabilirsiniz.

Bursa dışından geliyorsanız

Bursa'ya çevre illerden veya daha uzak şehirlerden gelen kişilerin süreci baştan planlaması, yol ve zaman açısından kolaylık sağlar:

• Tetkik ve uzman görüşmelerinin olabildiğince aynı günlere planlanıp planlanamayacağını sorun.
• Ameliyat sonrası ilk kontrolün tarihini öğrenin ve yolculuğunuzu buna göre ayarlayın.
• Ameliyat sonrası erken dönemde uzun yolculuk yapacaksanız pıhtı riskine karşı alınacak önlemleri ekibinizle konuşun; ERAS kılavuzunda aktarılan verilere göre bariatrik cerrahi sonrası pıhtı olaylarının büyük çoğunluğu taburculuktan sonra görülür.
• Yaşadığınız yerde başvurabileceğiniz bir sağlık kuruluşunu önceden belirleyin; başvurduğunuzda obezite ameliyatı geçirdiğinizi söyleyin.
• Kontrol kan tetkiklerinin yaşadığınız yerde yapılıp sonuçların paylaşılıp paylaşılamayacağını sorun.

Görüşme yeri ve iletişim

Op. Dr. Ersun Topal, genel cerrahi uzmanıdır ve obezite, bariatrik ve metabolik cerrahi alanında çalışmaktadır. Hastalarını Bursa'nın Nilüfer ilçesinde, Konak Mahallesi Lefkoşe Caddesi'nde bulunan Doruk Özel Nilüfer Hastanesi'nde kabul etmektedir. Randevu ve iletişim bilgileri için iletişim sayfasına, hekim hakkında bilgi için hakkında sayfasına, hastaneye ait görseller için hastane galerisine bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular